Zondag 18 januari heet Kanazondag. Naar het verhaal van de bruiloft te Kana in Johannes 2, waar Jezus water veranderde in wijn.

De bruiloft te Kana wordt vooral herinnerd om waar het aan ontbrak, of tenminste aan dreigde te ontbreken: aan wijn. En wijn symboliseert in de bijbel de overvloed van leven. Het is het méér bij alles, de extra’s, de vreugde in het bestaan. Wijn, met mate genoten uiteraard, maakt het hart vrolijk en de tongen los en staat zo ook voor het levendige gesprek tussen mensen, de communicatie. En die communicatie dreigt zo met het opdrogen van de bron op dit feest in Kana stil te vallen.

En zo lees ik in dit verhaal iets van de verlegenheid die we vandaag voelen als het om communicatie gaat. We leven met een overvloed aan communicatiemiddelen en die stellen ons in staat constant met elkaar in verbinding te staan. Tegelijkertijd voelen heel veel mensen zich eenzaam en snakken naar werkelijk, fysiek, contact met een medemens. De digitale communicatiemiddelen scheppen afstand, helemaal waar ze worden ingezet om een ander, en dat kan anoniem, te beledigen, te bedreigen, te beschadigen. En al vinden we dat we alles mogen en kunnen zeggen, wie is er nog geïnteresseerd in wat ik te vertellen heb? Ook worden we door de algoritmen van de digitale media één richting opgestuurd en komen zo in een digitale bubbel terecht, waardoor we van de ander vervreemden. De tech-miljardairs hebben hier belang bij, want iedere muisklik betekent inkomsten.

Hebben we goed contact met anderen, dan heeft dat ook een positieve invloed op het ervaren van zin in het leven. Maar steeds meer mensen geven ook aan moeite te hebben om aan het bestaan zin te geven. Schrikbarend veel Nederlanders zoeken hun toevlucht tot allerlei soorten drugs, misschien om dat schrijnend gemis niet te voelen en de illusie van een zinvol bestaan te hebben.

Hoe Jezus water in wijn verandert, verklaart het verhaal niet. De evangelist spreekt van het eerste “teken” dat hij doet. Elk teken van Jezus onthult iets van wie hij is en wie hij voor anderen wil zijn. En bij “’wijn” kunnen we dan ook denken aan de laatste van de “Ik ben” uitspraken van Jezus: “Ik ben de ware wijnstok.” Dan zijn we al bij het moment aangekomen vlak voordat hij wordt overgeleverd. Hij gaf zichzelf helemaal als slot van een leven waarin hij er steeds was voor anderen. Zo kon hij mensen bevrijden van allerlei lasten, zo herstelde hij verbroken gemeenschappen.

Dat was de wijn van de beste kwaliteit die hij schonk, waardoor het feest van het leven doorgang kon vinden. Het is de drank van de liefde, liefde die niet op zichzelf is gericht, maar met anderen zoekt naar wat het leven werkelijk dient. Zou dat niet het wonder zijn van echte communicatie?

Ds. Gert Wybe van der Werff
meditatie voor Leeftocht (januari-februari 2026)